Khi tàu Atlantis đáp thành công xuống mặt đất ở Cape Canaveral, Florida vào ngày 21/07/2011, thì đó cũng chính là lúc kỷ nguyên tàu con thoi của Mỹ đã chính thức kết thúc. Trong 30 năm, đội tàu con thoi của NASA gồm 5 chiếc Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis và Endeavour đã hoàn thành 135 sứ mệnh, kể từ chuyến bay đầu tiên của tàu Colombia vào 12/04/1981. Với Atlantis đây là lần vào vũ trụ thứ 33; trong lần này các phi hành gia của tàu Atlantis đã chuyển cho trạm ISS thực phẩm, nước uống dự trữ trong một năm cùng nhiều thiết bị khác. Ngoài ra, họ cũng đưa đến lắp ráp vào ISS một mô-đun hậu cần đa mục đích có tên Raffaello. Chương trình tàu con thoi cũng chứng kiến hai thảm họa lịch sử khi tàu Challenger và Columbia lần lượt nổ tung trên bầu trời khiến 14 phi hành gia thiệt mạng. Ngoài ra, NASA còn tàu Enterprise chuyên phục vụ các mục đích luyện tập và thử nghiệm trên mặt đất. Sự trở về của tàu Atlantis đánh dấu chấm hết cho kỷ nguyên tàu con thoi của NASA và sẽ khiến Nga hiện trở thành nước duy nhất trên thế giới cung cấp dịch vụ taxi tới trạm ISS. NASA hiện đang theo đuổi các kế hoạch phát triển một loại tàu vũ trụ đa mục đích mới, với hy vọng mẫu phương tiện này có thể đưa con người tới một hành tinh nhỏ vào năm 2050 và khám phá sao Hỏa vào năm 2030. Để thực hiện được tham vọng này, NASA đã đầu tư cho các công ty tư nhân để chế tạo những tàu vũ trụ thế hệ mới như Dream Chaser của công ty Sierra Nevada (80 triệu USD), Blue Origin của công ty Kent (22 triệu USD), Space Exploration Technologies của Hawthorne (75 triệu USD) và Boeing của Houston (92,3 triệu USD). Sau đây là những hình ảnh mang tính lịch sử và đầy cảm xúc của ngành hàng không vũ trụ Mỹ nói riêng và thế giới nói chung. Tàu con thoi Atlantis đang bay ngang qua lãnh thổ Bahamas trong quá trình kết nối với trạm vũ trụ quốc tế (ISS), 10/07/2011. Ở phía trên là một phần phi thuyền Progress của Nga đang kết nối với ISS. Các kỹ sư của công ty ATK kiểm tra động cơ đẩy cuối cùng cho chương trình tàu con thoi của Mỹ tại nhà máy ở Box Elder, Utah. Qua hơn 30 năm, chương trình tàu con thoi vũ trụ của NASA đóng góp một phần quan trọng cho nền kinh tế của Utah. Và nay kỷ nguyên đó đã kết thúc với chuyến bay của tàu Atlantis. Nhật báo The Salt Lake Tribune cho biết, việc kỷ nguyên tàu con thoi kết thúc đã khiến Utah mất đi số tiền lên đến hàng trăm triệu USD từ các thử nghiệm của NASA và việc sản xuất các tên lửa đẩy dùng nhiên liệu thể rắn để đưa tàu con thoi vào quỹ đạo. Ngoài ra, hàng ngàn nhân công tại công ty Alliant Tech Systems, hay ATK, và các công ty khác ở Bắc Utah phải mất việc làm. Phi hành đoàn mang số hiệu STS-135 đang cùng nhau luyện tập việc kết nối tàu con thoi với trạm vũ trụ ISS trong khi được quan sát qua hệ thống giả lập Systems Engineering Simulator tại trung tâm vũ trụ Johnson ở Houston, 28/06/2011. Tranh thủ những giờ đồng hồ cuối cùng trước khi bắt đầu nhiệm vụ, nữ phi hành gia Sandy Magnus (trái) đã đi ăn kem sau khi ra ngoài cùng bạn bè ở Houston, 01/07/2011. Những công đoạn chuẩn bị cho việc phóng tàu Atlantis đang được hoàn tất tại trung tâm vũ trụ Kennedy, Cape Canaveral, Florida, 07/07/2011. Tàu con thoi Atlantis đứng thẳng sau khi kết cấu xoay được xếp lại tại bệ phóng 39A ở trung tâm vũ trụ Kennedy, 07/07/2011. Người dân chọn cho mình một chỗ ngồi ở công viên Jetty, Cape Canaveral, để chuẩn bị xem tàu con thoi Atlantis được phóng lên vũ trụ, 08/07/2011. Một người đàn ông nằm ngủ trên ca-pô xe trong lúc chờ xem phóng tàu Atlantis. Anh chàng Spur King đến từ Armarillo nằm ngủ trên mui xe, còn bạn anh ngủ trong xe, để chờ xem tàu Atlantis được phóng lên vũ trụ. Đám đông tụ tập ở khu vực dành cho khách tham quan tại trung tâm vũ trụ Kennedy để chờ xem phóng tàu Atlantis, 08/07/2011. Cây cầu A. Max Brewer ở Titusville, Florida chật cứng người chờ xem phóng tàu Atlantis, 08/07/2011. Anh Shaun O'Dwyer đến từ Orlando đang nghe chương trình radio khẩn cấp thông báo về tình trạng của tàu Atlantis trước lúc được phóng lên vũ trụ, khi anh đang hòa cùng đám đông ở cây cầu A. Max Brewer. Warren Hinson, một thành viên đội phản ứng nhanh của NASA đang kiểm tra tình hình tại khu vực nhà lắp ráp (Vehicle Assembly Building) trước thời điểm phóng tàu Atlantis ở trung tâm vũ trụ Kennedy, 08/07/2011. Phi hành đoàn trên tàu Atlantis, từ phải qua trái, chỉ huy Chris Ferguson, Rex Walheim, phi công Doug Hurley, và chuyên gia thực hiện nhiệm vụ Sandra Magnus đang trên đường lên tàu, 08/07/2011. Tàu Atlantis bắt đầu rời bệ phóng và bay vào vũ trụ, 08/07/2011. Cận cảnh quá trình rời bệ phóng 39A của tàu Atlantis. Tàu con thoi Atlantis và 4 phi hành gia đã rời mặt đất vào lúc 11h29 sáng ngày 08/07/2011, theo giờ Mỹ. Các nhân viên cấp cao của NASA đang theo dõi quá trình phóng tàu Atlantis tại trung tâm kiểm soát mặt đất. Ron Stillman (trái) và Tara Reece quan sát tàu con thoi Atlantis khi đang trượt ván ở bãi biển Cocoa Beach, Florida, 08/07/2011. Mọi người reo mừng sau khi tàu con thoi Atlantis rời bệ phóng thành công. Charles Bolden, tổng giám đốc cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) ôm giám đốc phụ trách việc phóng tàu Michael Leinbach (trái) tại trung tâm kiểm soát mặt đất sau khi tàu Atlantis được phóng thành công. Khách tham quan để lại lời nhắn nhủ trên một tấm biển lớn để cầu chúc mọi điều tốt lành cho phi hành đoàn trên tàu con thoi Atlantis sau khi nó rời khỏi bệ phóng ở trung tâm vũ trụ Kennedy, 08/07/2011. Thùng chứa nhiên liệu bên ngoài đang trôi lơ lửng trong không gian sau khi tách ra từ tàu Atlantis khi quá trình phóng đã thành công. Mũi tàu con thoi Atlantis trong quỹ đạo trái đất nhìn thấy trong quá trình quay lưng để cho phép phi hành đoàn chụp ảnh độ phân giải cao phần chống nhiệt của tàu trước khi thực hiện kết nối lần cuối với trạm vũ trụ ISS, 10/07/2011. Trạm vũ trụ ISS và tàu Atlantis (phải) trên quỹ đạo trái đất 12/07/2011. Phía xa bên trái là tàu vũ trụ Soyuz của Nga đang kết nối với ISS. Phi hành gia Ron Garan kiểm tra lại "đồ nghề" trong nút ghép nối không khí của trạm ISS chuẩn bị cho chuyến đi bộ ngoài không gian, 12/07/2011. Các phi hành gia trên tàu Atlantis và trạm ISS cùng nhau ăn bữa ăn chung cuối cùng, 14/07/2011. Trong khoang này có thể thấy được một chiếc laptop IBM, máy nghe nhạc Apple iPod và một máy ảnh Nikon. Doug Hurley, phi công của tàu Atlantis đang chi chuyển đồ đạc và các thiết bị trong mô-đun đa chức năng cố định Leonardo trong trạm ISS, 11/07/2011. Phi hành gia Rex Walheim làm việc tại khoang giữa của tàu Atlantis, 09/07/2011. Chỉ huy tàu Atlantis Chris Ferguson (trái) và phi công Doug Hurley trong khoang lái, 09/07/2011. Phi hành gia Ronald Garan rời nút ghép nối không khí của trạm ISS để thực hiện chuyến đi bộ ra ngoài không gian dự kiến kéo dài 6 giờ 30 phút cùng với phi hành gia Mike Fossum, 12/07/2011. Đây là chuyến đi bộ ra ngoài không gian lần thứ 160 để lắp ráp trạm ISS và sửa chữa kể từ lúc bắt đầu xây dựng vào năm 1998. Phi hành gia Mike Fossum mang con robot tái tiếp tế nhiên liệu từ khoang chứa hàng của tàu Atlantis đến một nền tảng sử dụng bởi robot DEXTRE nổi tiếng của Canada. Phía xa bên trái, robot DEXTRE đang chuẩn bị giúp di chuyển một chiếc bơm bị hỏng lên tàu Atlantis. Có thể nhìn thấy phía sau các phi hành gia là mô-đun thí nghiệm Kibo của Nhật Bản. Robot DEXTRE hoạt động ở ngoài trạm ISS và thay thế các phi hành gia thực hiện công việc bảo dưỡng và sửa chữa, đó là công việc mà trước kia luôn phải có con người tham gia. Các nhà phi hành gia còn có thể kiểm tra hệ thống từ phía bên trong ISS và theo dõi tiến trình công việc nhờ vào năm camera mà nó được trang bị. Mỗi cánh tay của Dextre có kích thước bằng một lò viba cỡ nhỏ. Robot này đủ nhạy cảm để xác định sức mạnh cần thiết. Với cánh tay dài 3,3 mét, nó có thể vặn chặt bu-lông mà không làm hỏng bu-lông đó. Phi hành gia Ron Garan đứng trên cánh tay robot của trạm ISS, bên dưới là trái đất, để di chuyển chiếc bơm hỏng lên khoang chứa hàng của tàu Atlantis, trong lần đi bộ ra ngoài không gian cuối cùng, 12/07/2011. Các luồng không khí của trái đất nhìn như một vạch chạy dài trên đường chân trời của trái đất, phía dưới tàu Atlantis và trạm ISS. Mô-đun vận chuyển đa chức năng Raffaello đã được lấp đầy các thiết bị không còn dùng ở ISS để chuẩn bị đưa về trái đất. Nữ phi hành gia Sandy Magnus thăm lần cuối khoang Cupola, khoang có vai trò là một vị trí quan sát bao quát trạm ISS cho các phi hành gia bên trong trạm, 12/07/2011. Tàu Atlantis chuẩn bị tiếp đất ở đường băng của trung tâm vũ trụ Kennedy, 21/07/2011, kết thúc nhiệm vụ kéo dài 13 ngày. Một khung ảnh khác ghi lại khoảnh khắc hạ cánh của tàu Atlantis, 21/07/2011. Tàu Atlantis hạ cánh trước lúc mặt trời mọc ngày 21/07/2011. Atlantis và phi hành đoàn 4 người đã hạ cánh an toàn vào lúc 05h56' sáng 21/07/2011. Atlantis bung dù để giảm tốc. Chỉ huy trưởng tàu Atlantis Chris Ferguson bước ra khỏi tàu sau khi hạ cánh thành công ở trung tâm vũ trụ Kennedy ở Cape Canaveral, Florida, 21/07/2011. Tàu Atlantis được kéo về khoang chứa tàu Orbiter Processing Facility ở trung tâm vũ trụ Kennedy, Florida vài giờ sau khi hạ cánh thành công, 21/07/2011, kết thúc sứ mệnh kéo dài 13 ngày và là chuyến bay cuối cùng, khép lại kỷ nguyên tàu con thoi của Mỹ. Mời các bạn xem lại hình ảnh chuyến bay cuối cùng của tàu con thoi Discovery tại đây. Nguồn: Boston.com
